HaberlerHalk SağlığıTarım ve Toplum

Demirden Değiliz Biz Veteriner Hekimler Fena Halde Yıpranıyoruz!

                                                                                                                                     Erdoğan BER, Veteriner Hekim

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya  “insan sağlığına ilişkin işlerde” çalışanlar da eklendi. “İnsan sağlığına ilişkin işler” başlığı ise  “…sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar” biçiminde detaylandırıldı.  Böylelikle bu faaliyet alanlarında istihdam edilenler de resmen “yıpranmış” kabul edildi  ve  “fiili hizmet zammı” alamaya hak kazanmış oldular (1).

Gazetelere yansıyan bilgilere göre “insan sağlığına ilişkin işlerde” yaklaşık 400 bin kişi çalışmakta ve bunlar şu meslek grupları tarafından temsil edilmekteler: Doktorlar, diş hekimleri, hemşireler, eczacılar, klinik psikologlar, fizyoterapistler, odyologlar, diyetisyenler, dil ve konuşma terapistleri, sağlık fizikçileri, perfüzyonistler, iş ve uğraşı terapistleri (ergoterapistler) ve sağlık bakım teknisyenleri (2).

Yeni düzenleme kapsamında yer alan sağlık çalışanları:

1- Çalıştıkları her bir yıl için 360 gün prim öderken, 60 gün fiili hizmet zammı sayesinde, 420 gün prim ödemiş sayılacak.

2- Otuz yıl çalışan bir sağlık çalışanı, otuz beş yıl çalışmış sayılacak ve beş yıl daha erken emekli olacak.

3- 1 Ocak 2019 yılından itibaren sağlık çalışanları emekli aylıklarına zam yapılacak. Örneğin, uzman doktor ve diş hekimlerinin emekli maaşlarında 2 bin lira, uzman olmayanlar da ise bin 533 lira artış olacak (3).

Yasayla Veteriner Hizmetleri Sağlık Hizmetlerinin Dışında Tutulmuş Olundu!

Biz veteriner hekimler (veteriner teknikeri ve veteriner sağlık teknisyeni arkadaşlarımızla beraber)   “sağlık meslek mensubu” olmamıza ve “insan sağlığı için” çok büyük ve önemli “koruyucu” faaliyetlerde bulunmamıza rağmen yasanın dışında tutulmuş olunduk. Bu durumu üç noktadan irdelemek yerinde olacaktır. Birincisi; bu  yasa, bir hak gaspının sürdürülmesinde ısrar anlamı taşımıştır. Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanun ile  fiili hizmet süresi zammı hakkımız 2008 yılında elimizden alınmıştı. İkincisi; bu yasayla,  “Tek Tıp-Tek Sağlık” anlayışına büyük bir darbe vurulmuş, sağlık çalışanları arasında ciddi bir ayrımcılık ve adaletsizlik yaratılmıştır. Üçüncüsü ise (önem sıralaması bakımından hiç de üçüncü olmayan)  bu yasanın dayandığı zihniyet  “kim olduğumuz”  ve “ne iş yaptığımız” sorusunu doğurmuştur. Öyle ya, biz veteriner hekimler  “sağlık hizmetinde” ve “koruyucu faaliyetler” alanında görülmüyor isek nerede görülüyoruz?  1985’te Veteriner İşler Teşkilatını, 2008’de Fiili Hizmet Zammı hakkımızı elimizden aldılar.  Sırada bizleri “sağlık hizmetleri” sınıfından çıkarmak,  planları mı duruyor?  Bu şartlar altında, Tarım ve Orman Bakanı  Ekrem Pakdemirli’nin  bir konuşmasında sarfettiği  “veteriner mühendisleri” ifadesini sadece bir sürç-ü lisan olarak görmek ne düzeyde isabetli, doğrusu emin değiliz.

“Veteriner hekimlik mesleği bir sağlık mesleğidir!” (4). Bu tanımlama 500 binden fazla veteriner hekimi temsil eden Dünya Veteriner Hekimler Birliği’ne ait. Halk sağlığı,çevre  ve veteriner  sağlığından, güvenli ve sağlıklı gıda faaliyetinden bağımsız biçimde ele almak mümkün değildir.  “İnsan sağlığına ilişkin işler”, “sağlık hizmeti” ve “koruyucu faaliyetler” (sözkonusu yasayı hazırlayanların zihniyetiyle) sadece dolaysız biçimde insana dokunan faaliyetler olarak ele alınırsa bu sağlık politikasının sonu  çıkmaz sokaktır. Bu anlayışın sağlıkta memleketi götüreceği yer büyük bir toplumsal felaket ve trajedidir. Uyarıyoruz! Beşeri  ve veteriner sağlığı bu düzeyde iç içe geçmişken, “Tek Dünya-Tek Sağlık!” anlayışı  dünyanın dört bir tarafına yayılmışken  tam aksi istikamette davranmak  ve bu yanlışta ısrar  etmek  başka biçimde anlamlandırılamaz.  Ve yeniden hatırlatmakta fayda görüyoruz: İnsan hastalıkların %62’si hayvanlardan insana geçen zoonotik tipte hastalıklar oluşturmakta; gıda kaynaklı risklerin ise %90’ı hayvansal kökenli gıdalardan kaynaklanmaktadır.

Yıpranıyoruz; Hem de Fena Halde!

Yıpranıyoruz; çünkü büyük bir risk altındayız; zoonotik hastalıklara  kaynağında müdahale ediyoruz.  Brusella, Tüberküloz, Kuş  Gribi, Şarbon, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA),  Kuduz, Kist Hidatik, Domuz Gribi, Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı (BSE) gibi hastalıkların soluğunu hep ensemizde hissediyoruz. Çok zor koşullarda ve kısıtlı imkanlar dahilinde, büyük özverilerle bu türden  hastalıklarla mücadele ediyoruz. Ve hiç de azımsanmayacak sayıda meslektaşımız bu hastalıklara (özellikle bruselloza) yakalanıyor.

Yıpranıyoruz; çünkü hayvanın olduğu her yere (çoğu zaman gece gündüz demeden) ulaşmak zorundayız. Kar kış demeden, şehir köy, dağ taş demeden hayvanın ve hastalığın olduğu her yere ulaşmak ve hekimliği icra etmek olağanüstü bir çabayı gerektiriyor. Bilmeyenler bilsin!  Anadolu’da en erken veteriner hekimin arabası eskir.  Demirin hızla yıprandığı  koşullarda,  etten, kemikten ve sinirden biz veteriner hekimler nasıl korunabiliriz ki fena halde yıpranmaktan…

Yıpranıyoruz; çünkü, ahır şartları ağırdır. Genelde tabanı tavanı ayarsızdır.  Ayağın kayar düşersin. Kafanı çarpar, yaralanırsın. Işıklandırma şartları olmaz kimi zaman. Bedenine ansızın bir şeyler batar. Hayvanın zaptu raptını sağlayan yeteri eleman bulunmaz çoğu zaman. Ya hayvan tarafından sıkıştırılır bir yerlerin ezilir ya da kafa/boynuz darbelerine maruz kalırsın. Irkları farklı olsa da hepsinin tekmesi fena olur canlı ve çevik Anadolu sığırının. Kocaman gövdesi ve vahşi bakışlarıyla camışın azizliğine uğrarsın kimi zaman. Bir de bakmışsın ki fena halde yıpranmışsın!

Sadece yıpranmıyoruz, aynı zamanda ölüyoruz; üstelik genç oluyor veteriner hekimlerin ölümü!

Şimdi sözün tükendiği yerdeyiz!

İşte meslektaşlarımızla ilgili  ajanslara düşen bazı haberler.

Yıl: 2011

Yer: Aksaray

Aksaray Yeni Sanayi Mahallesi Briket Ocakları Et Entegre Tesisleri kavşağında meydana gelen trafik kazasında Veteriner Hekim Ramazan Öngün hayatını kaybetti. Ramazan Öngün 24 yaşındaydı ve bir yıllık klinisyendi (5).

Yıl: 2015

Yer: Kastamonu

Kastamonu Gölköy mevkiinde yaşanan trafik kazasında veteriner hekim Ferhat Evliyaoğlu yaşamını yitirdi. Ferhat Evliyaoğlu klinisyenlik yapıyordu ve 29 yaşındaydı (6).

Yıl: 2015

Yer: Denizli

Denizli’nin Merkezefendi Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü’nde görevli veteriner hekim Mustafa Alacacıoğlu, kuruma ait resmi plakalı kamyonetin takla atması sonucu yaşamını yitirdi. Mustafa Alacacıoğlu 26 yaşındaydı (7).

Yıl: 2016

Yer: Kastamonu

Veteriner hekim Mehmet Çetin geçirdiği trafik kazası sonucu yaşamını yitirdi. Klinisyenlik yapan Mehmet Çetin, 31 yaşındaydı (8).

Yıl: 2016

Yer: Erzincan

Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü personelini taşıyan minibüs takla attı. Kazada Veteriner Hekim Alper Tiryaki hayatını kaybetti. Alper Tiryaki 26 yaşındaydı (9).

Yıl: 2017

Yer: Adana

Adana/Pozantı’da bir atı muayene ettiği sırada atın çiftesine maruz kalan veteriner hekim Yusuf Doğan Apucu kafa travmasına bağlı olarak yaşamını yitirdi. Yusuf Doğan Apucu 53 yaşındaydı ve daha önce Adana Veteriner Hekimler Odası Başkanlığı görevinde de bulunmuştu (10).

Yıl: 2018

Yer: Malatya

Veteriner hekim Nuh Tufan Kadı, idaresindeki pikabın gece saatlerinde takla atması sonucu yaşamını yitirdi. Ajanlar, ailesinin gece boyunca kendisinden haber alamadığı ve aracın sabah vatandaşlar tarafından farkedildiği haberini geçiyorlar (11).

Yıl: 2018

Yer: Konya

Ilgın ilçesi Hayvan Pazarı Kavşağı’nda yaşanan trafik kazasında veteriner hekim Himmet Çiçek yaşamını yitirdi. Çiçek, 26 yaşındaydı (12).

Bir de yaralanmalı trafik kazası haberi. Tarih 20 Temmuz 2018. Yer Kocaeli. “Kandıra Gıda,Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü’nde görevli veteriner hekimler, aşı çalışması için Safalı Mahallesi’ne giderken kaza geçirdi. Meydana gelen kazada 7 kişi yaralandı” (13).


Kaynaklar: 

1) http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/08/20180803-20.htm
2) www.haberturk.com/yipranma-hakki-ile-30-yil-calisan-saglikci-25-yil-erken-emekli-olacak-2064625-ekonomi
3) http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/noyan-dogan/400-bin-saglik-calisanina-mujde-40921565
4) Jorna, T., Dr., 2009, Dünya Veteriner Hekimleri Birliği (WVA) Başkanı, www.gidahatti.com/tek-dunya-tek-saglik-2-40038/
5) www.haberfark.net/veteriner-ramazan-ongun-trafik-kazasinda-hayatini-kaybetti-14073h.htm
6) www.milliyet.com.tr/genc-veteriner-kazada-oldu-kastamonu-yerelhaber-749483/
7) www.haberler.com/veteriner-hekim-kazada-oldu-7361463-haberi/
8) www.haberturk.com/gundem/haber/1306545-kazada-olen-veteriner-2-yil-sonra-esiyle-ayni-kaderi-paylasti
9) www.tgrthaber.com.tr/gundem/trafik-kazalarinda-aci-bilanco-153438 01.12.2016
10) www.sabah.com.tr/yasam/2017/07/28/veteriner-muayene-ettigi-atin-ciftesiyle-oldu
11) www.vuslathaber.com/malatya/veteriner-hekim-hayatini-kaybetti-h31780.html
12) www.yenihaberden.com/konyada-olumlu-trafik-kazasi-saniye-saniye-kaydedildi-588966h.htm
13) www.cagdaskocaeli.com.tr/kandira-safali-yolunda-kaza-7-yarali-h90567.html

Yorum Yaz