HaberlerHalk SağlığıTarım ve Toplum

Neoliberal Tarım Politikalarında Yeni Bir Aşamaya Doğru Mu?: Tarımda Milli Birlik Projesi

Haber/Analiz

Erdoğan BER, Vet. Hekim

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Ordu’da düzenlenen ‘Ulusal Fındık Çalıştayı’nın kapanış konuşmasında, “Ben buradan ilk defa açıklıyorum. Yeni dönemde, 25 Nisan’da Külliye’de Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleri ile tarımda Mili Birlik Projemizi açıklayacağız” demişti.

Bakanın konuşmasının üzerinden bir hafta geçmeden sözü edilen projenin ayrıntıları gazetelere düşmeye başladı.

Saygın tarım yazarı gazeteci Ali Ekber Yıldırım 17.04.2019 tarihli “Tarıma Milli Holding Geliyor!” başlıklı yazısında (1) projenin ayrıntılarına yer verdi.

17.04.2019 tarihli Milli Gazete’nin “Tarım Holdingleşiyor” (2) başlıklı haberi de kamuoyunun ayrıntıları öğrenmesinde etkili oldu. “Üzerinde çalışılan proje hayata geçirilirse tarımda bütün yapılar altüst olacak” tespitinin yer aldığı yazıda yeni teşkilat yapısı hakkında özetle şu bilgilere yer veriliyor: “Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taşra teşkilatı lağvedilerek Milli Birlik Kooperatifi adı altında Tarım Kredi Kooperatifleri’ne bağlanacak. Yeni yapıda bakanlıkta birçok birim ortadan kaldırılarak bakanlık altında bir holding kurulacak. Diğer yandan Türkiye 12 bölgeye bölünecek ve üretim planlaması ile destekleme tamamen bu bölgelerin sorumluluğunda olacak.”

Tarımdan Haber adlı internet haber sitesi ise olayı; 17.04.2019 tarihli,
“Tarımda Milli Tarım Projesiyle ilgili şok iddia” başlıklı bir haber (3) ile okurlarına duyurdu. Haberde; “Proje detaylarının bugün ortaya çıkmasıyla birlikte Bakanlık bürokrasisi büyük bir şok yaşarken, Genel Müdürlerin bile üzerinde çalışan proje hakkında tam bir bilgiye sahip olmadıkları kaydediliyor” bilgisine yer verildi ve “söz konusu projenin İstanbul merkezli uluslar arası bir danışmanlık firması tarafından hazırlandığı iddiasını” gündeme taşındı. “Tarımda sil baştan her şey değişiyor” (4) başlıklı haberde ise projenin ayrıntılarına ve sunumuna yer verildi.

Ali Ekber Yıldırım, 18.04.2019 tarihli yazısında ise kamuoyundan yükselen ilk tepkiler ve proje hakkındaki değerlendirmelerine yer verdi. Yıldırım, “Tarımda Milli Birlik, ‘deprem’ etkisi yarattı” başlıklı yazıda (5) şu değerlendirmelerde bulundu: “Üreticinin yok sayıldığı bu proje ile, Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatı ile Tarım Kredi Kooperatifleri’nin birleştirilerek devlet tarafından kurulacak Milli Birlik Kooperatifi tarımdaki  tasfiye sürecini kolaylaştıracak bir örgütlenme olacak. Devlet eliyle kurulacak ve çiftçilerin ortak olması zorunlu kılınacak Milli Birlik Kooperatifi ve özel sektör işbirliği ile kurulacak Semerat Holding, tarımın tek patronu olacak. Yerli sermayenin yanı sıra uluslararası sermayenin de ortak olacağı Semerat Holding, devletin tarımsal KİT (Kamu İktisadi Teşekkülü)’lerine de sahip olacak.”

Yıldırım, yazısında, sözkonusu projenin, AKP’nin uyguladığı yanlış politika sonucu tarımın iflas ettiğinin itirafı anlamına geldiği; bakanlığın bu başarısızlığı Tarımda Milli Birlik Projesi’ne gerekçe yaptığı görüşüne de yer verdi.

Neoliberal Tarım Politikalarında Yeni Bir Aşamaya Doğru Mu?

Proje hakkında kesin değerlendirmelerde bulunabilmek için biraz daha beklemek gerekecek. Ancak, kamuoyuna yansıdığı haliyle, bu projenin içeriğini, tarım, orman ve gıda alanının bütünüyle holdinglerin ve sermayenin çıkarları yönünde biçimlendirilmesi oluşturmaktadır. Halkın vergileri ile oluşturulan bakanlık bütçesinin ve personelinin, bütün bir toplum yerine, bir avuç şirkete hizmet eder hale getirilmesi hedeflenmektedir.

Fakat bu projenin bu şekliyle resmileşmesi ve hayata geçirilmesi pek mümkün görünmemektedir. Çünkü projede yer aldığı biçimiyle yani milyonlarca üreticiyi ve üretici örgütlerini, meslek odalarını, Tarım ve Orman Bakanlığı personeli ve sendikalarını vs. yok sayan (böylesi hayati) bir düzenlemenin başarılı olma şansı oldukça zayıftır.

Kaynaklar:
1-https://tr.sputniknews.com/ekonomi/201904171038786745-gazeteci-yildirim-projeyi-25-nisandaki-toplantidan-once-acikliyoruz-tarima-milli-holding-geliyor/ 
2-https://www.milligazete.com.tr/haber/2468237/tarim-holdinglesiyor-milli-gazete-detaylarina-ulasti
3-https://www.tarimdanhaber.com/tarim/tarimda-milli-birlik-projesiyle-ilgili-sok-iddia-h11874.html
4-https://www.tarimdanhaber.com/tarim/tarimda-sil-bastan-her-sey-degisiyor-h11873.html
5- http://www.tarimdunyasi.net/2019/04/18/tarimda-milli-birlikdeprem-etkisi-yaratti/amp/?__twitter_impression=true

Yorum Yaz